ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటు అనేది సామాన్యుడి ఆయుధం. కానీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఆ ఆయుధం ఇప్పుడు నోట్ల కట్టల ముందు తలవంచుతోంది. కాకినాడ జిల్లా గొల్లప్రోలు మండలం దుర్గాడ పంచాయతీలో జరిగిన తాజా పరిణామం ఇందుకు నిదర్శనం. ఏకంగా రూ. 1.20 కోట్ల భారీ మొత్తానికి సర్పంచ్ పదవిని బహిరంగ వేలంలో దక్కించుకోవడం ఇప్పుడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పెను సంచలనంగా మారింది.
దుర్గాడ పంచాయతీ సర్పంచ్ స్థానాన్ని ఈసారి ‘జనరల్ మహిళ’కు కేటాయించారు. అయితే, ఎన్నికల బరిలో నిలిచి ఓటర్లను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి బదులు, కొందరు గ్రామ పెద్దలు ఒక వింత సంప్రదాయానికి తెరలేపారు. స్థానిక శివాలయంలో సమావేశమైన పెద్దలు సర్పంచ్ పదవికి బహిరంగ వేలం నిర్వహించారు. ఈ వేలంలో మొత్తం ముగ్గురు పోటీ పడగా, గ్రామానికి చెందిన ఒకరు ఏకంగా రూ. 1.20 కోట్లకు పాట పాడి పదవిని కైవసం చేసుకున్నారు. ఆలయాల అభివృద్ధి కోసమే ఈ సొమ్మును వినియోగిస్తామని వారు చెబుతున్నప్పటికీ, దీని వెనుక ఉన్న రాజకీయ, సామాజిక కోణాలను లోతుగా విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.
వేలంలో నిర్ణయించిన అభ్యర్థి కాకుండా, ఒకవేళ వేరే ఎవరైనా ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా పోటీకి దిగినా సరే, ఎక్కువ పాట పాడిన వారినే గెలిపించాలని గ్రామ పెద్దలు తీర్మానించారు. కేవలం సర్పంచ్ పదవి మాత్రమే కాకుండా, వార్డు సభ్యుల స్థానాలను కూడా ఏకగ్రీవం చేయాలని, ఒకవేళ ఎన్నికలు అనివార్యమైతే కమిటీ సూచించిన మెజారిటీ సభ్యులనే గెలిపించాలని వారు నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇది ఒక రకంగా సామాన్యుడి పోటీ చేసే హక్కును, ఓటు వేసే స్వేచ్ఛను పరోక్షంగా నియంత్రించడమేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, దుర్గాడ గ్రామంలో ఇలా జరగడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. గతంలో కూడా ఇక్కడ సర్పంచ్ పదవిని రెండుసార్లు వేలం వేశారు. ఆలయాల అభివృద్ధి అనే సెంటిమెంట్‌ను అడ్డుపెట్టుకుని, ఎన్నికల ఖర్చులను తగ్గించుకోవాలనే సాకుతో ఇలాంటి వేలంపాటలను ప్రోత్సహించడం వల్ల ధనవంతులకు మాత్రమే పదవులు దక్కే ప్రమాదం ఏర్పడుతోంది. రూ. 1.20 కోట్లు వెచ్చించి పదవిని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి, ఆ తర్వాత గ్రామ అభివృద్ధిపై దృష్టి పెడతారా లేక తాను పెట్టిన పెట్టుబడిని తిరిగి రాబట్టుకునే ప్రయత్నం చేస్తారా అన్నది మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. ఏకగ్రీవాల పేరుతో సాగుతున్న ఈ ‘వేలం రాజకీయాల’పై ఎన్నికల సంఘం ఎలా స్పందిస్తుందో వేచి చూడాలి!
